KKTC’de hükümet reform yapmadığı için Türkiye’de bir milyar TL’lik kaynak bekliyor

Eski Maliye Bakanı Zeren Mungan, yaptığı açıklamada Türkiye Cumhuriyeti ile imzalanan protokollerin uygulanması durumunda ülkeye kaynak girişinin olacağını belirtti. YENİDÜZEN GAZETESİ’ne konuşan Mungan şöyle devam etti;

“Açıkçası zor bir durum… Bu normal bir döviz artışı değil, olağanüstü bir durum. Ekonomik unsurların yanı sıra siyasi etkenler de devreye girdi. Türkiye’nin dış dünyayla diplomatik ilişkileri ekonomiyi etkiledi. Türk Lirası döviz karşısında ekonomik etkenlerin ötesinde değer kaybetti.  Tabii bizde TL kullanmamız nedeni ile bundan fazlasıyla etkileniyoruz. Üstelik, Türkiye’den daha fazla etkileniyoruz. İthalatımız oldukça yüksek ve biliyorsunuz, mal satışından daha çok hizmetle yani turizm ve yüksek öğrenimle bu dış ticaret açığını kapatıyoruz. Dış alımlara bağımlı olduğumuz için dövizin bizim ülkemizdeki etkisi çok daha fazla oluyor.  Enflasyon önümüzdeki süreçte Türkiye’den daha üst seviyelerde bir etki yaratacak. Buna yönelik olarak hükümet bir takım tedbirler aldı. En önemli hususlardan biri akaryakıt, diğeri de enerji fiyatları. Bunlar hem doğrudan tüketici fiyatları endeksi üzerinde etkili oluyor hem de dolaylı olarak üretim maliyetlerini etkiliyor. Enerji akaryakıta bağlı ve  döviz artınca haliyle maliyetler de yükseliyor. Bunun bir yerden karşılanması lazım. Ya imkanları dahilinde devlet destek olacak, ya da yine fiyat artışı yapılacak. Şimdi hükümetin başvurabileceği yöntemlerden biri Türkiye’yle imzalanan programlar çerçevesinde reform destek ödeneğinden yararlanmak olabilir. 1 milyar Türk Lirası’na yakın reform destekleme ödeneği var. Ekonomik programda yer alan bazı eylemleri, yasal düzenlemeleri, reformları yapmanız halinde Türkiye’nin sağlayabileceği destekler var. Bunların yapılması halinde ülkeye bir kaynak girişi olacak . Tabi kaynak girişi ile hem maliyenin eli güçlendirecek, hem de akaryakıt ve enerji türü konularda daha etkin rol oynayabilecek. Aslında hem güncel kısa vadeli ihtiyaçları karşılayacaksınız, hem de bu reformları yapmanız nedeniyle önümüzdeki yıllarda daha iyi bir kamu idaresi, daha ekonomik bir mali yönetim imkânı sağlanmış olacak. Hükümet şunu da düşünmek zorunda; 2019 yılı yeni bir protokol ihtiyacını da gündeme getiriyor. KKTC’nin önümüzdeki 3 yıla dair beklentileri ve Türkiye’den istenecek destekler de belirlenmelidir. Evet, bugün için büyük bir takım şoklar yaşıyoruz. Türk Lirası’nın yarı yarıya değer kaybından söz ediyoruz. Ama biz 2019 hatta 2021 ve sonrasını da düşünmek zorundayız.  Onun içinde o hazırlıkları yapmak durumundayız.

Zeren Mungan

”Kamu maliyesi aslında son birkaç yılda eskiye göre daha iyi durumdadır. Bunu korumak gerekiyor. Özetleyecek olursam bir yandan reformlarımızı yapmaya devam edeceğiz; o reform paketinden hem belli bir kaynak elde edeceğiz hem de geleceği kurtaracağız. Bunun yanı sıra Türk Lirası kullanımı ve enflasyondan kaynaklanan kamu maliyesi desteğine ihtiyaç var. Tüm bunlar için de tek temas hallinde olduğumuz Türkiye ile teknik düzeyde ve siyasi düzeyde görüşerek çıkış bulmak gerekiyor. Ben inanıyorum ki hükümetimizde teknik insanlarımızda bu konuda çaba harcıyorlar ve bir sonuç alacaklar. Karamsarlığa girmememiz lazım çünkü karamsarlık bizi hataya götürür. Bu yoğunluk içerisinde dahi olsa inanıyorum ki Türkiye, KKTC’ye zaman ve kaynak ayrılacaktır. Ben bir çıkış yolu bulunacaktır diye düşünüyorum. Bizler de belki toplum olarak belirli bir süre feragatte bulunarak, Türkiye’nin mali ve teknik destekleri ile bu sıkıntılardan zaman içinden çıkacağız. Buna inancım tamdır.”